Wythnos Ymwybyddiaeth o Alcohol 2021: Adfer drwy esiampl
Blog gan Alison, Uwch Weithiwr Cymorth yn The Wallich
Mae camddefnyddio alcohol neu bod yn gaeth i alcohol yn aml yn gysylltiedig â digartrefedd.
Fodd bynnag, gan fod yfed yn rhywbeth amlwg yn niwylliant Prydain, rydyn ni’n gwybod nad oes yn rhaid ichi fod yn ddigartref i orfod wynebu’r broblem hon.
Wrth edrych ar Gymru gyfan, mae Alcohol Change UK yn dangos bod 54,900 o bobl wedi cael eu derbyn i’r ysbyty oherwydd alcohol yn 2017/18.
Mewn achosion lle mae digartrefedd ac alcohol yn gysylltiedig, mae’n aml wedi’i wreiddio, yn llawer dyfnach, mewn trawma yn y gorffennol.
Yn The Wallich, rydyn ni’n cynnig cymorth sy’n seiliedig ar ddealltwriaeth o drawma i’n defnyddwyr gwasanaeth sy’n cael trafferth gydag alcohol; yn gweithio gydag asiantaethau eraill sy’n arbenigo mewn alcohol ac yn defnyddio dull sy’n canolbwyntio ar leihau niwed.
Thema Wythnos Ymwybyddiaeth o Alcohol 2021 yw ‘Alcohol a pherthynas’.
Er mwyn meithrin perthynas gyda’u gweithiwr cymorth, mae defnyddwyr ein gwasanaeth yn aml yn elwa ar arbenigedd pobl sydd wedi profi’r problemau y maen nhw’n eu hwynebu.
Mae llawer o’n gweithwyr cymorth yn dryloyw ynghylch eu profiadau eu hunain yn y gorffennol o ddigartrefedd, carchar, iechyd meddwl neu gaethiwed.
Mae un Uwch Weithiwr Cymorth o’r fath, Alison, wedi bod yn ddigon caredig i rannu ei stori â ni – yn y gobaith y bydd yn helpu eraill ar eu taith i wella.
Fy mherthynas ag alcohol – stori Alison
“Roedd fy mam yn ‘alcoholig’ ac wedi lladd ei hun pan oeddwn yn 11 oed.
Roeddwn i’n benderfynol na fyddwn i’n dilyn yr un patrwm â hi, ond wrth edrych yn ôl rwy’n sylweddoli nawr nad oeddwn i’n gwybod llawer ynglŷn â sut mae’n gallu effeithio ar unrhyw un.
Roeddwn i bob amser yn blentyn a oedd yn orbryderus ac yn teimlo nad oedd croeso i mi.
Roedd bod yn rhan o deulu un rhiant yn ychwanegu at y straen a’r teimlad o unigrwydd yn fy arddegau.
Pan oeddwn i’n 15 oed, fe gefais i fy niod gyntaf.
Yn sydyn, doedd dim o hynny’n bwysig mwyach, roeddwn i’n teimlo’n y gallwn i drechu unrhyw beth a diflannodd fy holl broblemau.
Symudais i Lundain pan oeddwn yn 19 oed a chael swydd wych. Gweithiais yn galed i ddatblygu fy ngyrfa.
Teithiais y byd a dywedodd fy ffrindiau fy mod yn rhan o’r grŵp pwysig, sef yr “it crowd” a oedd yn cymryd cyffuriau, yn mynd i bartïon ac yn mwynhau popeth yr oedd gan Lundain i’w gynnig.
Patrwm yn dod i’r amlwg
Fodd bynnag, roeddwn i wedi sylwi nad oedd pawb eisiau mynd i bartïon tan oriau mân y bore, yna mynd adref ac yfed mwy.
Ond dyna oedd hanes fy arferion yfed i.
Erbyn i mi gyrraedd 37, roeddwn i wedi gadael fy swydd ac es i byth yn ôl.
Roedd y 10 mlynedd nesaf yn ymwneud â rhoi’r gorau i yfed am chwe mis, mynd yn ôl i yfed, bron â cholli popeth a newid o yfed alcohol i smocio Canabis. Yn gyffredinol, roeddwn i’n ceisio ymdopi â bywyd.
Doeddwn i ddim yn gallu ymdopi â sut roeddwn i’n teimlo y tu mewn, ac roeddwn yn defnyddio sylweddau fel meddyginiaeth i mi fy hun.
Byddwn yn sobri, yn cael swydd a byddai pethau’n dechrau gwella. Yna byddwn i’n cael diod eto, gan feddwl i mi fy hun: ‘Dim ond un bach…’ ac yna byddwn yn mynd yn ôl i’r hen drefn eto.
Dechrau’r broses adfer
Bedair blynedd yn ôl, ar ôl wythnos gyfan o feddwi, lle roeddwn i’n gweld pethau ac wirioneddol ddim yn poeni am fyw na marw, fe chwiliais ar Google am Alcoholics Anonymous (AA) a mynd i fy nghyfarfod cyntaf.
Doedd gen i ddim syniad sut roedd AA yn gweithio ond roeddwn i’n gwybod na allwn i fyw fel hyn dim mwy.
Gwelais gymrodoriaeth anhygoel o bobl a rannodd eu profiadau gyda mi. Fe wnaethon nhw ddweud wrtha i nad oedd yn rhaid i mi deimlo fel hyn ddim mwy a dysgu’r 12 cam o wella i mi.
Roeddwn yn uniaethu â’r hyn yr oedd pawb yn ei ddweud yn y cyfarfodydd hynny, a rwy’n cofio meddwl y noson gyntaf honno: ‘Dyna sut rwyf i’n teimlo, nid fi yw’r unig un felly’.
Fe wnes i ddathlu blwyddyn o fod yn sobr, fe gefais i swydd wych ac roedd pethau’n gwella eto.
Rhoddais y gorau i fynd i gyfarfodydd AA gan feddwl fy mod wedi gwella a doedd dim angen y bobl hyn arna i dim mwy. Yna un diwrnod, yn annisgwyl, clywais y llais cyfarwydd hwnnw yn dweud: ‘Mae’n ddiwrnod braf, beth am i ti gael un gwydraid bach o win’.
Fe wnes i – ac fe wnes i ddirywio eto mewn cyfnod dychrynllyd o fyr.
Ar ôl tair wythnos roeddwn i’n gaeth eto, yn yfed fodca yn y bore i gadw’r symptomau rhoi’r gorau draw.
Fe wnes i gysylltu ag aelod arall o’r AA a ddaeth i’m nôl yn ei char a mynd â fi i gyfarfod.
Roedd yr un bobl yno yn fy nghroesawu’n ôl ac yn dweud wrtha i y byddwn i’n iawn – ar yr amod nad oeddwn i’n yfed y ddiod gyntaf honno.
Dyfodol sobr
Rydw i ar fin dathlu tair blynedd o fod yn sobr ac mae fy nyled i AA yn enfawr.
Rwyf yn rhydd o sylweddau, ac rwyf yn bwriadu byw felly am weddill fy mywyd, un diwrnod ar y tro.
Rwy’n ddiolchgar iawn fy mod wedi dod o hyd i ffordd yn ôl i wella.
Roeddwn i wedi ystyried neidio oddi ar bont pan oeddwn i’n hollol gaeth. Roeddwn i wir yn credu y byddai’r byd yn lle gwell hebof i.
Nawr rydw i’n caru fy mywyd. Pethau syml fel byw bywyd gonest sy’n gwneud byd o wahaniaeth.
Does dim rhaid i mi ddweud celwydd wrth ffrindiau a theulu i guddio fy nghaethiwed a galla i fyw fy mywyd mewn heddwch gan helpu pobl eraill sy’n gaeth i alcohol, i sobri.
Rydw i’n dal i fynd i gyfarfodydd AA. Rydw i’n gwirfoddoli ar y llinell gymorth genedlaethol am bedair awr yr wythnos, o amgylch fy shifftiau yn The Wallich. Rydw i’n Ysgrifennydd Rhyng-grŵp AA ac rydw i’n gwneud llawer o waith yn y gymuned ynglŷn â gwybodaeth gyhoeddus.
Rwy’n ceisio ymdrechu i roi i bobl eraill yr hyn a roddwyd mor hael i mi.
Mae’r cywilydd o fod yn gaeth i alcohol yn gallu ein cadw ni’n gudd y tu ôl i ddrysau caeedig – ond rwy’n brawf bod adferiad yn bosibl.”
Alcohol a The Wallich
Yn The Wallich, rydyn ni’n gweithio mewn ffordd sy’n deall trawma ac yn canolbwyntio ar leihau niwed.
Does dim un ateb sy’n addas i bawb ar gyfer adferiad, felly rydyn ni’n gweithio gyda defnyddwyr gwasanaeth ar y dull gweithredu gorau ar eu cyfer.
Mae gennym brosiectau ymatal ledled Cymru, ac mae gennym hefyd brosiectau ‘gwlyb’, sy’n golygu y bydd preswylwyr yn yfed llai neu’n canolbwyntio ar y materion iechyd sy’n gysylltiedig ag alcohol, mewn ffordd ddiogel, gyda tho uwch eu pennau.
Mae gwneud preswylwyr yn fwy ymwybodol o’r opsiynau, y cyfleoedd a’r dewisiadau sydd ar gael iddyn nhw’n eu galluogi i wneud dewisiadau deallus drostyn nhw eu hunain.
Cymorth ar gyfer bod yn gaeth i alcohol
Os ydych chi’n cael trafferth â bod yn gaeth i alcohol, neu os ydych chi’n dechrau gweld patrwm sydd ddim yn iach yn datblygu, cofiwch nad ydych chi ar eich pen eich hun.
Gallwch gael help a newid eich perthynas ag alcohol er gwell.
Dyma ychydig o asiantaethau sy’n cefnogi pobl sy’n gaeth i alcohol yng Nghymru.
Os ydych chi wedi cofrestru gyda meddyg, gall cysylltu â’ch meddyg teulu fod y cam cyntaf tuag at gael help.
Alcohol Change UK
Mae Alcohol Change UK yn elusen alcohol flaenllaw sy’n cynnig adnoddau, ystadegau ac atgyfeiriadau.
Mae rhagor o wybodaeth am Alcohol Change UK.
Barod
Mae gweithwyr cyfeillgar a hyfforddedig yn gweithredu ar draws y rhan fwyaf o Dde a Gorllewin Cymru, gan roi cefnogaeth i unigolion y mae alcohol a chyffuriau yn effeithio arnyn nhw, eu ffrindiau a’u teulu.
Mae’r gefnogaeth a’r wybodaeth a ddarparwn yn rhad ac am ddim, yn gyfrinachol ac yn anfeirniadol.
Mae rhagor o wybodaeth am Barod.
Alcoholics Anonymous (AA)
Mae Alcoholics Anonymous yn ymwneud yn llwyr ag adferiad personol a sobrwydd parhaus alcoholigion unigol.
Smart Recovery
Elusen yw Smart Recovery sy’n hyrwyddo dewis wrth adfer.
Ceisio grymuso pobl gyda sgiliau, offer a chefnogaeth ymarferol er mwyn iddyn nhw allu rheoli eu hymddygiad caethiwus a byw bywydau ystyrlon sy’n rhoi boddhad iddyn nhw.
Mae rhagor o wybodaeth am Smart Recovery.
Recovery Cymru
Mae Recovery Cymru yn gymuned adfer sy’n cael ei harwain gan gymheiriaid ac sy’n cael cymorth gan y naill a’r llall yng Nghaerdydd a Bro Morgannwg, ac mae’n grymuso pobl i sicrhau a chynnal adferiad ar yr un pryd â chefnogi eraill i wneud yr un fath.